Irhanisi elabeka amaqanda eGolide
Aesop | eGrisi
Umfama nenkosikazi yakhe banambitha ubutyebi kumaqanda abo egolide erhanisi. Kwenzeka ntoni xa ukubawa kubenza bafune yonke igolide ngaxeshanye?
Umqingqi wamatye unqwenela ukuba ngumntu omkhulu ngalo lonke ixesha ebona amandla angakumbi. Kodwa ingaba ukufumana yonke into ayifunayo kuya kumenza onwabe ngokwenene?
Iikati ezimbini zifumana isonka kodwa ziyaphikisana ngokwabelana ngesonka ngokulinganayo. Inkawu enobuqhophololo inika uncedo, kodwa ingaba inkawu ifanelwe yintembeko yazo?
Utatomkhulu uphathwa kakubi ngunyana nomolokazana wakhe. Yintoni eya kubanceda bayiqonde impazamo yabo baze batshintshe indlela abamphatha ngayo?
Unomyayi onxaniweyo ubhaqa ijokho enamanzi kodwa asezantsi kakhulu. Leliphi iqhinga anolisebenzisa ukuze asele amanzi?
UAnansi, isigcawu esincinci, esikrelekrele, ucela umngeni kwindlovu kunye nemvubu ukuba ziqubisane kumdlalo wokutsalana. Ingaba ubukrelekrele baso bunokuphumelela ehlathini?
Utyelela umhlobo wakhe wasesixekweni, impuku yasemaphandleni imangaliswa bubomi obuzaliswe zizinto ezimnandi. Kodwa, ingaba iyamangalisa njengoko ibonakala?
Ingonyama ixolela impuku ethembisa ngokubuyekeza inceba ngeny'imini. Ingabe impukwana ingaze iyincede njani ingonyama?
Umoya onamandla waseMantla neLanga elizolileyo zizama ukwenza umkhenkethi akhulule ibhatyi yakhe ukubonakalisa ukuba ngubani onamandla. Ngomphi ozophumelela?
Kudala, umfama nomfazi wakhe babephila ubomi obulula. Babengezizo izityebi i, kodwa babenokwaneleyo. Suku ngalunye, babesebenza nzima kwifama yabo encinane, benyamekela izilwanyana nezityalo zabo.
Ngenye intsasa, lo mfama wadlula eshedini. Wabona irhanisi elalikhangeleka lahlukile kwamanye. Iintsiba zalo zazimenyezela kukukhanya kwelanga, phantse ngokungathi zikhazimla okwegolide.
“Eli rhanisi likhangeleka likhethekile,” umfama wacinga. Wagqiba kwelokuba alizise ekhaya aze alinyamekele kakuhle.
Ngentsasa elandelayo, xa umfama waya kuhlola irhanisi, wamangaliseka, ecaleni kwalo kwakukho into ekhanyayo.
“Iqanda legolide!” wakhwaza. Wabaleka ukuya kufuna umfazi wakhe. “Jonga, jonga! Irhanisi libeka iqanda legolide!”
Amehlo omfazi wakhe aba banzi. “Oku kufanele uxabiseka!” watsho ngochulumanco. Bathengisa iqanda baza benza eyona imali eninzi abakhe bayibona.
Ngosuku olulandelayo, irhanisi labeka elinye iqanda legolide. Emva koko labeka elinye ngosuku olulandelayo.
Usuku nosuku, irhanisi lalibeka iqanda elinye legolide. Kungekudala, umfama nomfazi wakhe babezizityebi. Kodwa njengoko ubutyebi babo babukhula, kwaba njalo nokubawa kwabo.
“Kutheni silindele iqanda elinye ngosuku?” umfama wakhalaza. “Ukuba irhanisi libeka amaqanda egolide, ngoko ke kufanele ukuba lizele yigolide ngaphakathi!”
Wanqwala umfazi wakhe. “Ukuba sithatha yonke igolide ngaxeshanye, asoze siphinde silinde!”
Umfama wavuma. “Kulungile. Masivule irhanisi kwaye siyithathe yonke!”
Kwaba, ngamaphupha obutyebi obungapheliyo, umfama wathabatha imela waza walivula irhanisi. Kodwa xa ejonga ngaphakathi, wothuka.
Kwakungekho golide. Lirhanisi nje eliqhelekileyo, njengalo naliphi na elinye.
“Hayi. Senze ntoni?” umfazi wakhe wasebeza.
Babenyolukile kangangokuba batshabalalisa kanye loo nto yayibenze bazizityebi. Ngoku, kwakungasekho maqanda egolide, yaye kwakungekho ndlela yokuwabuyisela.
Impungutye kunye nomgawuli
Umgawuli (Umntu ocanda iinkuni) unceda impungutye ukuba izimele kodwa ngokufihlakeleyo abonise indawo yayo yokuzimela. Ucinga ukuba yaziva njani impungutye emva koko?
Ufudo nomvundla
Ngokuzinza nomonde, ufudo oluhamba kancinci lungena kukhuphiswano nomvundla ozithembileyo. Ngubani oya kuwela umgca wokugqiba kuqala?
Ixhego eliphulukene nehashe lalo
Ixhego lijongene neziganeko ezilungileyo nezimbi ngokuzolileyo. Ingaba into ekhangeleka ngathi lishwangusha inokuzisa into entle, okanye ngenye indlela?
Imbovane kunye nentethe
Noxa intethe idanisa ehlotyeni, imbovane isebenza nzima, iqokelela ukutya. Sesiphi esiya kusinda xa kufika ubusika?
Inesithukuthezi nokugeza, inkwenkwe engumalusi iqhatha abantu belali ngokukhwaza ingcuka. Kodwa kuya kwenzeka ntoni xa ekugqibeleni kuvela ingcuka yokwenene?
Ugezelwa ngenxa yemilenze yakhe emifutshane, incanda elikhalipha icela umngeni kugqatso nomvundla. Ingaba uya kuphumelela kumvundla?
Xa umfama ezisa inyanda yeenkuni koonyana bakhe, bayayeka ukuxambulisana. Bafundiswe njani yinyanda nje yeenkuni?
Emva kokutyibilika emlanjeni, idonki libona umthwalo wayo onzima usiba khaphukhaphu. Kodwa kwenzeka ntoni xa eqalisa ukwenza ngabom?
Ingcuka elambileyo inomona ngobomi benja eyondliwe kakuhle ngabantu. Ingaba uya kuyincama inkululeko yakhe, eyincamela ukutya?
Utata nonyana bahamba nedonki. Wonke umntu unento yokuthetha. Kwenzeka ntoni xa bezama ukubakholisa bonke?
Iimpuku zicinga ngecebo elikrelekrele lokuzigcina zikhuselekile kwikati. Kodwa kwenzeka ntoni xa ilixesha lokuba basenze isigcwangciso sabo?
Intombazana eselula yobisi iphupha ngayo yonke into enokuthi iyenze ngemali yobisi lwayo. Yintoni enokuthi yenzeke xa lamaphupha wakhe enokususa amehlo akhe kwinto ekhoyo nanayo kungoku?